SỰ PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ
Càng được kích thích nhiều, những kết nối thần kinh càng trở nên mạnh hơn, trong khi số còn lại không được sử dụng sẽ trở nên yếu dần và bị loại bỏ. Đó là lý do tại sao việc đảm bảo một môi trường thuận lợi để cùng trò chuyện với trẻ và tham gia các hoạt động thể chất thường xuyên lại vô cùng quan trọng.
Cách trẻ chơi, học, nói, và hành động là cũng những đầu mối quan trọng về sự phát triển của trẻ. Và bố mẹ chính là tác nhân quan trọng nhất trong sự phát triển của trẻ. Dành thời gian chơi với trẻ, làm đồ chơi với trẻ không chỉ phát triển tình cảm giữa bố mẹ và trẻ, mà còn khiến cho trẻ phát triển rất nhiều kĩ năng quan trọng.
1 số điểm quan trọng trong quá trình phát triển của trẻ:
1 số điểm quan trọng trong quá trình phát triển của trẻ:
Trí thông minh
Vào giai đoạn từ 12 đến 15 tháng tuổi, sự myelin hóa (một quá trình bao bọc các dây thần kinh bằng một loại chất béo giúp tăng tốc độ truyền dẫn của các xung thần kinh) đang ở giai đoạn đỉnh điểm. Biểu hiện rõ ràng nhất của quá trình này là khả năng ghi nhớ của trẻ ngày càng được nâng cao. Cho đến lúc này, trẻ đã có thể nhận biết được những vật thể quen thuộc – một dạng trí nhớ được chi phối duy nhất bởi hồi hải mã. Hơn thế nữa, từ 1 tuổi trở đi, trẻ đã có thể nhớ lại những thông tin theo ý muốn nhờ sự phát triển của vỏ não. Cuối cùng, các khớp thần kinh liên kết hồi hải mã và các khu vực của vỏ não sẽ được hình thành và tăng cường, cho phép xuất hiện nhiều dạng trí nhớ phức tạp liên quan đến nhiều vùng chức năng khác nhau của não bộ. Sự phát triển của vỏ não vào giai đoạn này cũng tạo điều kiện cho các khả năng nhận thức ở bậc cao hơn xuất hiện, bao gồm cả sự tự nhận thức. Vào khoảng 15 tháng tuổi, trẻ đã có thể nhận ra khuôn mặt của chính mình khi nhìn vào gương.
Vào giai đoạn từ 12 đến 15 tháng tuổi, sự myelin hóa (một quá trình bao bọc các dây thần kinh bằng một loại chất béo giúp tăng tốc độ truyền dẫn của các xung thần kinh) đang ở giai đoạn đỉnh điểm. Biểu hiện rõ ràng nhất của quá trình này là khả năng ghi nhớ của trẻ ngày càng được nâng cao. Cho đến lúc này, trẻ đã có thể nhận biết được những vật thể quen thuộc – một dạng trí nhớ được chi phối duy nhất bởi hồi hải mã. Hơn thế nữa, từ 1 tuổi trở đi, trẻ đã có thể nhớ lại những thông tin theo ý muốn nhờ sự phát triển của vỏ não. Cuối cùng, các khớp thần kinh liên kết hồi hải mã và các khu vực của vỏ não sẽ được hình thành và tăng cường, cho phép xuất hiện nhiều dạng trí nhớ phức tạp liên quan đến nhiều vùng chức năng khác nhau của não bộ. Sự phát triển của vỏ não vào giai đoạn này cũng tạo điều kiện cho các khả năng nhận thức ở bậc cao hơn xuất hiện, bao gồm cả sự tự nhận thức. Vào khoảng 15 tháng tuổi, trẻ đã có thể nhận ra khuôn mặt của chính mình khi nhìn vào gương.
Kỹ năng vận động
Khi trẻ gần đạt mốc 1 năm tuổi, tiểu não – khu vực chịu trách nhiệm điều khiển sự phối hợp và khả năng thăng bằng – có kích thước tăng gấp 3 lần, cho phép kĩ năng vận động thô của trẻ đạt được những bước tiến vượt bậc. Sau khi tròn 1 năm tuổi, phần lớn trẻ đã có thể bò một cách dễ dàng và học cách tự níu mình đứng dậy để đi những bước chân đầu tiên. Bạn cũng sẽ nhận ra khả năng phối hợp các cử động của trẻ tiến bộ rõ rệt thông qua những hành động cầm nắm, thả và ném đồ chơi.
Khi trẻ gần đạt mốc 1 năm tuổi, tiểu não – khu vực chịu trách nhiệm điều khiển sự phối hợp và khả năng thăng bằng – có kích thước tăng gấp 3 lần, cho phép kĩ năng vận động thô của trẻ đạt được những bước tiến vượt bậc. Sau khi tròn 1 năm tuổi, phần lớn trẻ đã có thể bò một cách dễ dàng và học cách tự níu mình đứng dậy để đi những bước chân đầu tiên. Bạn cũng sẽ nhận ra khả năng phối hợp các cử động của trẻ tiến bộ rõ rệt thông qua những hành động cầm nắm, thả và ném đồ chơi.
Cảm xúc
Sau khi cán mốc 1 năm tuổi, trẻ dần trở nên gắn kết với thế giới xung quanh nhiều hơn. Trong thực tế, việc hệ viền phát triển sớm hơn vỏ não có thể gây tác động lớn đến các trải nghiệm cảm xúc của trẻ. Ở giai đoạn từ 12 đến 18 tháng tuổi, trẻ có thể xử lý và lưu trữ các sự kiện có tác động về mặt cảm xúc nhưng chưa đủ kĩ năng ngôn ngữ và ghi nhớ để cân nhắc và thể hiện những cảm xúc ấy bằng lời nói. Cũng trong khoảng thời gian này, trẻ bắt đầu tương tác với bạn bằng theo những hình thức nhiều xúc cảm hơn; trẻ học được rằng mọi biểu hiện từ cười mỉm, cười vang, hò hét đến trò chuyện nhẹ nhàng đều diễn tả những phản ứng nhất định của bạn. Cột mốc phát triển này được thúc đẩy bởi sự hoàn thiện của thùy thái dương, bộ phận liên quan tới khả năng đọc biểu hiện trên khuôn mặt, lý giải các tín hiệu cảm xúc cũng như những khía cạnh khác của kỹ năng hiểu biết xã hội ở trẻ.
Sau khi cán mốc 1 năm tuổi, trẻ dần trở nên gắn kết với thế giới xung quanh nhiều hơn. Trong thực tế, việc hệ viền phát triển sớm hơn vỏ não có thể gây tác động lớn đến các trải nghiệm cảm xúc của trẻ. Ở giai đoạn từ 12 đến 18 tháng tuổi, trẻ có thể xử lý và lưu trữ các sự kiện có tác động về mặt cảm xúc nhưng chưa đủ kĩ năng ngôn ngữ và ghi nhớ để cân nhắc và thể hiện những cảm xúc ấy bằng lời nói. Cũng trong khoảng thời gian này, trẻ bắt đầu tương tác với bạn bằng theo những hình thức nhiều xúc cảm hơn; trẻ học được rằng mọi biểu hiện từ cười mỉm, cười vang, hò hét đến trò chuyện nhẹ nhàng đều diễn tả những phản ứng nhất định của bạn. Cột mốc phát triển này được thúc đẩy bởi sự hoàn thiện của thùy thái dương, bộ phận liên quan tới khả năng đọc biểu hiện trên khuôn mặt, lý giải các tín hiệu cảm xúc cũng như những khía cạnh khác của kỹ năng hiểu biết xã hội ở trẻ.
Kỹ năng giao tiếp
Ở giai đoạn này, các khu vực não bộ liên quan đến khả năng ngôn ngữ có số lượng khớp thần kinh nhiều hơn bất cứ bộ phận nào khác, tạo nên một bước nhảy vọt trong khả năng ngôn ngữ được gọi là sự bùng nổ từ vựng. Minh chứng cho điều ấy, trong vòng một năm kể từ lần sinh nhật đầu tiên, vốn từ của con có thể tăng lên gấp 4 lần! Mặc dù thùy thái dương (vùng vỏ não nằm về hai phía của não bộ) có liên quan mật thiết nhất đến khả năng nghe và ngôn ngữ, thùy trán (liên quan đến bộ nhớ) cũng không kém phần quan trọng trong kĩ năng học hỏi và tạo lập từ vựng ở trẻ. Khi trẻ lắng nghe và cố gắng hiểu lời nói của bạn, các dây thần kinh này sẽ được kích thích thường xuyên và dần hoàn thiện hơn.
Ở giai đoạn này, các khu vực não bộ liên quan đến khả năng ngôn ngữ có số lượng khớp thần kinh nhiều hơn bất cứ bộ phận nào khác, tạo nên một bước nhảy vọt trong khả năng ngôn ngữ được gọi là sự bùng nổ từ vựng. Minh chứng cho điều ấy, trong vòng một năm kể từ lần sinh nhật đầu tiên, vốn từ của con có thể tăng lên gấp 4 lần! Mặc dù thùy thái dương (vùng vỏ não nằm về hai phía của não bộ) có liên quan mật thiết nhất đến khả năng nghe và ngôn ngữ, thùy trán (liên quan đến bộ nhớ) cũng không kém phần quan trọng trong kĩ năng học hỏi và tạo lập từ vựng ở trẻ. Khi trẻ lắng nghe và cố gắng hiểu lời nói của bạn, các dây thần kinh này sẽ được kích thích thường xuyên và dần hoàn thiện hơn.
